مقالات پزشكي
كم خوني فقر آهن

 منبع :

 نويسنده : زهرا سيف كارشناس ارشد تغذيه    ایمیل :

 نوشته شده در تاريخ : 1390/02/06   ( آخرين ويرايش : 1390/02/21 )

                                                                         كم خوني فقر آهن

     تهیه کننده:

     زهرا سیف،کارشناس ارشد تغذیه

 كم خوني فقر آهن بوسيله توليدگلبول هاي قرمز كوچك ( ميكرو سيتيك ) و كاهش ميزان  هموگلو بين مشخص مي شود . 

آهن هِم، شكل آلي آهن است كه درگوشت ،ماهي  و ماكيان يافت مي شود . آهن غير هِم  ، درمواد غذايي  چون تخم مرغ ، غلات، سبزيجات و ميوه ها  يافت مي شود . همچنين مقدار كمي نيز در گوشت، ماهي و ماكيان وجود دارد.

بسياري عوامل در  بروز كم خوني فقر آهن دخيل هستند كه از آن جمله مي توان : 1 - دريافت ناكافي آهن بدليل مصرف رژيم فقير ( مثل گياهخواري  يا مصرف آهن  هِم ناكافي ) 2-جذب ناكافي به دليل  اسهال ، آكلريديا ، بيماري روده اي ، گاستريت آتروفيك ، گاستركتو مي يا دارو هايي چون آنتي اسيد ها ، كلستر امين ، سايميتيدين ، پانكراتين ، رانيتيدين ( زانتاك ) و تتراسيكلين 3- دسترسي  ناكافي  ثانويه  بدليل اختلالات  گوارشي مزمن 4- افزايش نياز به آهن،  بدليل افزايش حجم خون  كه در طي نوزادي ، نوجواني ، بارداري  و شير دهي  اتفاق مي افتد . 5- افزايش دفع خون  از طريق عادات ماهيانه ، خونريزي  از جراحات يا دفع خون بطور مزمن  از طريق   اولسرها ي خونريزي دهنده ، هموروئيد خونريزي دهنده ، واريس ازو فاژ ، اينتريت ناحيه اي ، كوليت او لسراتيو ، پارازيت ها و انگلها ( بيماري كرم قلابدار  يا بيماريهاي  بد خيم) . 6- نقص آزاد سازي آهن از ذخاير آهن  بداخل  پلاسما و نقص مصرف  آهن بدليل التهاب مزمن يا ديگر اختلالات مزمن.

عملكرد ناكافي ماهيچه  موجب كاهش  توانايي انجام كار  و تحمل تمرينات  مي شود . مشكلات  عصبي ،تغييرات رفتاري ، خستگي ، بي اشتهايي عصبي و پيكا بخصوص  پاگو فاژ يا ( يخ خواري) بروزمي كند . نقص رشد ، اختلالات اپي تليان  و كاهش در اسيديته معده نيز  شايع هستند .  يك علامت كمبود  اوليه آهن كاهش  كفايت ايمني بويژه  نقص در ايمني سلو  لها ي  ميانجي و فعاليت  فاگو سيتوز ي  نوترو فيل  هاست كه منجر  به افزايش عفونت مي شود . با پيشرفت كم خوني ، نقص در ساختمان و عملكرد  اپي تليان  بافتها بويژه  زبان ، ناخنها ، دهان و معده افزايش مي يابد .  پوست ممكن است رنگ پريده بنظر آيد  و داخل پلك پاييني ممكن است به جاي   رنگ قرمز به صورتي  كم رنگ تبديل شود . ناخنها صاف و نازك  مي شود كه اصطلاحا ً ناخن قاشقي شكل 1مي گويند . تغييراتي در دهان مثل آتروفي پاپيلاي ز بان، سوزش ، قرمزي و در نوع شديد ، ظاهر صاف ، واكسي و درخشان زبان   ، انگولار استوماتيت و ديسفاژي يا اشكال  در بلع ممكن است  اتفاق افتد .  گاستريت مكرراً  اتفاق مي افتد و ممكن است  به علت آكلريديا  با شد . كم خوني پيشرفته درمان نشده  منجر به اختلالات   قلبي عروقي  و تنفسي شده  و باعث نارسايي قلبي مي شود .

در کم خونی فقر آهن ،علاوه بر مصرف مكمل آهن بايد به  مقدار آهن رژيمي قابل جذب مصرف شده  توجه شود . جگر ، كليه ، گوشت گاو ، زرده تخم مرغ ، ميوه هاي خشك شده ، نخود و لو بياي خشك شده ، آجيل ، سبزيجات برگ سبز ، ملاس ، نان و غلات سبوس دار غني شده . حاوي بيشترين ميزان آهن هستند . تخمين زده مي شود  كه بمنظور تامين  نيازهاي 80 تا 90% زنان بزرگسال و دختران و پسران نوجوان ، لازم است 8/1 ميلي گرم آهن، روزانه جذب شود . علاوه بر مقدار آهن  مصرفي بايد به فاكتورهاي  موثر بر افزايش  يا كاهش جذب آهن ( فا كتو رهاي موثر  بر زيست دسترسي )   نيز توجه كرد .( قبلا ً موارد ذكر شده )بطور خلاصه، بمنظور جلو گيري  از كم خوني فقر آهن  و دستيابي به حداكثر جذب آهن  بايدموارد زير را رعايت كرد : 1- تصحيح انتخابهاي  غذايي به منظور افزايش  در يافت كل آهن رژيمي 2- مصرف يك منبع ويتامين C د رهر وعده غذايي 3- استفاده  از گوشت يا مرغ يا ماهي (MFP  ) در هر وعده غذايي  در صورت امكان 4- اجتناب از نوشيدن مقادير  زيادي چاي و قهوه همراه وعده غذايي .

بازگشت

اوقات شرعی
آرشيو اخبارIانتقادات و پیشنهاداتIدرباره شهر ماIنقشه سایتIدانلودIسايتهاي مرتبطIمقالات پزشكيIتفرجگاههاي نهاوندIآثار تاريخي نهاوند